EES Sistemi Nedir ve Neden Getirildi?
Avrupa Birliği, sınır yönetiminde köklü bir dönüşüm başlattı. 12 Ekim 2025'te kademeli olarak devreye giren ve 10 Nisan 2026 itibarıyla tüm Schengen sınır noktalarında tam olarak faaliyete geçen EES (Entry/Exit System – Giriş/Çıkış Sistemi), pasaporta damga vurma uygulamasını tarihe karıştırdı.
EES, AB vatandaşı olmayan ve Schengen Bölgesi'ne kısa süreli seyahat eden kişilerin giriş ve çıkışlarını dijital ortamda kaydeden merkezi bir bilgi teknolojisi sistemidir. Onlarca yıldır kullanılan pasaport damgalama yöntemi, sahteciliğe açık olması, damgaların zamanla silinmesi ve manuel takibin zorluğu gibi nedenlerle yetersiz kalıyordu.
Sistemin Temel Hedefleri
- Sınır güvenliğinin güçlendirilmesi
- Düzensiz göçün önlenmesi
- Kimlik sahteciliğinin tespit edilmesi
- Yasal kalış süresini aşan kişilerin belirlenmesi
AB Komisyonu verilerine göre, sistemin kademeli kullanıma açıldığı Ekim 2025'ten bu yana 45 milyondan fazla sınır geçişi kayıt altına alındı. Aynı dönemde 24.000'den fazla kişinin girişi reddedildi.
EES Nasıl Çalışır? Sınırda Sizi Neler Bekliyor?
Schengen Bölgesi'ne ilk kez giriş yapan AB dışı vatandaşlar, sınır noktasındaki self-servis kiosklar veya sınır kontrol kabinlerinde tam bir kayıt sürecinden geçiyor:
- Yolcunun adı ve pasaport bilgileri kaydediliyor
- Parmak izi alınıyor
- Yüz görüntüsü kaydediliyor
- Giriş ve çıkış tarihi ile yeri dijital olarak işleniyor
İlk kayıt tamamlandıktan sonra, sonraki seyahatlerde süreç çok daha hızlı ilerliyor. Veriler, üç yıl boyunca sistemde saklanıyor.
90/180 Gün Kuralı Otomatik Takibi
Sistem ayrıca 90/180 gün kuralını otomatik olarak hesaplıyor. Schengen Bölgesi'nde her 180 günlük dönem içinde en fazla 90 gün kalma hakkına sahip olan yolcuların kalan süreleri artık dijital ortamda takip ediliyor.
EES Hangi Ülkelerde Geçerli?
EES, tüm Schengen üye devletleri ve Schengen ile ilişkili ülkelerde uygulanıyor. Toplam 29 Avrupa ülkesi kapsamında:
- Almanya, Fransa, İtalya, İspanya
- Hollanda, Yunanistan, Portekiz, Avusturya
- Belçika, İsveç, Finlandiya, Danimarka
- Norveç, İsviçre, İzlanda, Lihtenştayn
Not: İrlanda ve Güney Kıbrıs EES kapsamı dışındadır.
EES Türk Vatandaşlarını Nasıl Etkiliyor?
Türkiye'den Avrupa'ya seyahat edenler için EES doğrudan geçerli. Bordo (umuma mahsus) pasaport sahipleri Schengen vizesiyle seyahat etmeye devam ediyor ve bu vizeli yolcular da sınır geçişlerinde EES kaydına tabi tutuluyor.
Artık pasaport damgası yok; yerine parmak izi ve yüz görüntüsü kaydı yapılıyor.
EES ve ETIAS Farkı
EES ile sıklıkla karıştırılan ETIAS (Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi) ise Türk vatandaşlarını doğrudan etkilemiyor. ETIAS, yalnızca vizeden muaf ülke vatandaşları için bir seyahat ön izni mekanizmasıdır. Türkiye vizeden muaf bir ülke olmadığından, bordo pasaport sahiplerinin ETIAS başvurusu yapmasına gerek bulunmuyor.
Hazırlık İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Pasaport geçerliliği: Seyahat tarihlerini ve planlanan kalış süresini kapsamalı
- Pasaport fotoğrafı: Güncel ve biyometrik standartlara uygun olmalı
- Seyahat sigortası: Yeterli kapsamda bulunmalı
- Travel to Europe uygulaması: Pasaport bilgilerinizi seyahatten 72 saat önce ön kayıt yaptırabilirsiniz
Seyahat Öncesi Yapmanız Gerekenler
İlk seyahatinizde sınır geçişinin normalden biraz daha uzun sürebileceğini göz önünde bulundurarak havalimanında ekstra zaman ayırmanız faydalı olacaktır. Ancak bir kez kayıt yaptırdıktan sonra, üç yıl boyunca veya pasaportunuz yenilenene kadar sonraki geçişleriniz çok daha hızlı gerçekleşecektir.
Bu yazı Mayıs 2026 itibarıyla güncel bilgiler içermektedir.